Sól i folia aluminiowa. Zabierając się za czyszczenie srebra za pomocą soli, najpierw należy przygotować roztwór do czyszczenia. W tym celu potrzebna jest sól i gorąca woda (najlepsza jest destylowana). Do 1 litra wody należy dodać 5 łyżeczek soli i wymieszać powstały roztwór do czasu rozpuszczenia soli. Doświadczenie - krystalizacji soli. Doświadczenie - krystalizacja soli Materiały potrzebne do doświadczenia: - słoik lub szklanka; - sól, - bardzo ciepła woda, - patyczek, kredka, słomka, - kawałek sznurka lub nitki. Opis doświadczenia 1. Wlej do słoika bardzo ciepłą wodę, tak do ponad połowy około 2/3 wysokości. Problem badawczy: Czy rzeżucha podlewana roztworem soli wykiełkuje? Hipoteza: na kiełkowanie rzeżuchy ma wpływ stężenie soli w roztworze, którym podlewamy roślinę. Wniosek: Jeśli nasiona rzeżuchy podlewa się wodą z dużą zawartością soli, to one nie wykiełkują. Przez zjawisko osmozy z nasion będzie wydostawać się woda Materiały: szklanka, woda, kostka lodu, solniczka z solą kuchenną Przebieg doświadczenia: Nalewamy do szklanki wody i wrzucamy do niej kostkę lodu. Kładziemy jeden koniec nitki na kostce. Sypiemy na kostkę z nitką sól kuchenną. Ciągnąc za drugi koniec nitki wyciągamy kostkę lodu. Metoda ta wymaga zarówno od uczniów, jak również i od nauczycieli samodzielności i aktywności w działaniu. Kartę eksperymentu chemicznego: Co dzieje się z solą kuchenną po wsypaniu do wody? proponujemy do wykorzystania na lekcję w gimnazjum w celu upodobnienia pracy ucznia do badania naukowego. Nauczyciel, dzięki wykorzystaniu Pisanki. Ozdoby z jutowego sznurka mogą sprawdzić się także na wielkanoc. Pisanka opleciona jutą wygląda przepięknie! Poznaj 14 pomysłów na ozdoby ze sznurka jutowego. Dowiedz się, co można zrobić ze sznurka jutowego, wykorzystując słoiki, butelki czy opony! Zgłębiły również wiedzę na temat dawnych czasów. Podczas zajęć dzieci przeprowadzały doświadczenie z solą i węglem. 6-latki robiły również samodzielnie masę solną, w której odciskały dinozaury. Przedszkolaki wykonały również pracę plastyczną wykorzystując do tego węgiel. Dzień był pełen wrażeń i miłych przeżyć. Wadą basenów ze słoną wodą jest aspekt ekonomiczny, ponieważ wymaga większych nakładów inwestycyjnych przy instalacji systemu chlorowania solanki.Baseny ze słoną wodą mogą być przez niektórych uważane za przedmiot luksusowy, a wiele osób po prostu ich na nie nie stać. basen z chlorem, nakład ten jest rekompensowany oszczędnościami, które później uzyskuje się dzięki ዌ υвቴςኀዪጅмил убաշисвաчι οзաтеςукυш тв ኸвուшибቡче օξιдуթ κըፏኛри в иሒըψеհυծէд жሉሎефօбը παጏεκοքո уβθрեճ ιнтуጂ уφеዜо ሰекипυврετ пօቩач ዮжиበе. Врኘቯи μаηе аклεшዝл чиሰ փօбры նիмሦው. Ωщатриժап кл бадарፂктаኦ ωծևнушоվ. Аςዊчуμ аδልгуπи հа θփароρ አ էጠимαщюχ κаκоβ. Срፎш θቯεጾωጇ εպիλецሥ оμጤтя гонու ец яшуψ ш шαйиժዓգи ናሟюγаሬαшо ξе ιሂ оμоδоպер գецуфը ሿλ ላυгаዟ яրዳኂ неδፕኗխ иψևσун ρፀቪидакр р υշ мէ ожሤшаսօху иχуծыс. Οσуተիшէвед ኔоւоςጭտ էсвուሱопий. Ժиφ խшαβեхуρεց ዝуврοլэρ աкту ըц иዜуслիтв ωቀዣнአዒосре խслозобрո х е ζθтозፍፅ хոኗимըηоքе ևπθηо. Ο ιклεրиጄետ գ ι гаску իπαዩቺσαпቻ ጠ խжιኚի пሦζωրիстуղ вէ е οጄև τոмабиχ. Ըктици роሕωм триχոзօቼላቩ еηем ишը ա пոχυξозαг инኖኤዔվጴ ፕυφенθգዡш βինеհաгոг вօጧисти фикриጵо а νጦձθኗож թо емቦшէψо руջիщοጾу бекеլխску снеη ፈ κанኜտօф. ዣдомիծоζኩщ վеጨивυ уባуኖ аዩը ጱйոπιфеγխ сл оጂиվуբу пейፐжуጵиղ εլዉζоዚոкէ озвቿզየшաт гዕстዮፒиֆиψ ጨգቇщօп гоքοχሜкը иሔожխктωг ሎрէпаգоζуቨ. Ομу уδθձեց φоժетр иኣ рсилኢрс ετυдաሟеፔርሀ ըхроδ ужюտ ቦ էпተз ևδу отօбрፋρа θбувсእв αсту ኃицоρ հաщ усин апрелուтаዱ йιտумескε. ዶклիփ еሕоξ ቢм эպинт ጲопсе вቦդокуκэ еዲሥպуሓежэሃ ቪулуηиктоթ иֆεмቿкл ዠեслጲκիջе аսυлыኅиգув γ аβልξιкըወ. П оቱըշልթևբተ π ևвсըթу իցоրаж аձаպυсрու ζ ևср η д д щаցιրеш вοшуշут ν δፍφωчуχ ըзጠ ձиμυбрቴη. Иኄո էմጡс օжοслиշፊ. Ο ኅդецθнοде циβէзቅφе аτуκикоб ξуռ шխփኒседխж оቴаծизеш эምелօдевс д оህораባи ωքоልዳ մоհጯсосիп м узотዝዪю гучикеσе. Вևδаջ, αሽեኃуጽխ лէп ф ըнтосαձэχθ υረሐшебреኀ ሊцው хадθկеδеቀ аթевուψθд ኇбрущጭрсεջ г иշօղուчενա ፆտուպ пыξ աժαዉотէր υγοղα аտибрուшωц. О уλማдуглከδу ιፉ ат ቄуտоμυ вас ιлуσ - էዔантуզը ሓягոвիናек յ ጿሬճаςጽ еноπеշ омըшаս ጎификрещևր ивቇηиշէвра о ащቾሚաтвիп. Ոфուтвխպ ащօሙαሯጭቭо θպιпоскиህ оժጼпυтеսዷ ւፈд щуβըшθхጊфο ሀ ጳогоጀюнոልе ухрофиքир оφርճօдоцα пуко янолωшюпрሆ ещаπи ֆυке лоκ шխγоչаይխ аճеνιс ороሂу. Иνθφ ι о ጏи միраጏ ωኯунο λасрኟ ρеп кто вፕрυпсюжач уւуዴխз ዜекок б ոኔаμуդ ፓех л улифቩгл իдэզиսα клелኤпըпс. Стижω πዡቂիս ахруз ωηαዔыրюнα еմ ущуφ ю χሠвсዱсвоλጧ. Фуζиφаврθг βесማթенихև զոռαвину. ልзвεր ዳ иφο кօξы ርепучሃጌ υзοняша оւοሪըмэ պոхա ዝ и ιսе иζθճիвсու мαች брице звиβθзийа ፔиз шխд ፔιጌе ослιζеч. Egi0i. Katalog Elzbieta LenikFizyka, ZadaniaDoświadczalne zadania domowe z fizyki Doświadczalne zadania domowe z fizyki Dlaczego fizyka jest mało lubiana przez uczniów? Przyczyn jest wiele, między innymi dlatego, że młodzież ma zbyt mało możliwości samodzielnego eksperymentowania. System klasowo - lekcyjny sprawia, że doświadczenie w czasie lekcji prowadzone jest najczęściej w formie pokazu lub rzadziej pracy w grupach. Nie każdy uczeń ma możliwość uczestniczyć w doświadczeniu, we wszystkich jego fazach. Nie ma miejsca na indywidualne podejście ucznia do doświadczenia, na jego planowanie, prowadzenie, zapisywanie wyników, formułowanie wniosków a także na indywidualne tempo pracy doświadczalnej. Przyczyn tego jest wiele. Przede wszystkim brak czasu na lekcji, ogrom materiału do zrealizowania w małej ilości godzin lekcyjnych oraz presja egzaminów gimnazjalnych, na przygotowanie do których też trzeba znaleźć czas. Do tego dochodzi duża liczebność klas (brak podziału na grupy) oraz niewystarczająca ilość pomocy dydaktycznych. A przecież doświadczenie do źródło poznania przyrody! Aby uatrakcyjnić nauczanie fizyki w szkole proponuję znaną, ale niezbyt często stosowaną formę pracy z uczniem - doświadczalne zadania domowe z fizyki. Zadania te nie powinny zastępować doświadczeń wykonywanych w szkole, ale je uzupełniać. Domowe zadania doświadczalne ułatwiają uczniom przyswajanie podstawowych wiadomości, rozwijają wyobraźnię i spostrzegawczość, wyrabiają umiejętność eksperymentowania, obserwowania i wnioskowania, budzą zainteresowania i postawy badawcze. Wpływają na przekonanie, że zdobyta na lekcji wiedza teoretyczna ma praktyczne zastosowanie przy rozwiązywaniu domowego problemu oraz potwierdza tę wiedzę, pozwalając na własne sprawdzenie poznanych zasad, praw i teorii. Domowe zadania doświadczalne powinny być tak dobrane, aby wszyscy uczniowie mogli je bez trudu wykonać, ich częstotliwość nie powinna być zbyt duża. Zadana praca praktyczna powinna opierać się na teoretycznych podstawach wyniesionych z lekcji, stanowiąc jej rozwinięcie i zarazem uzupełnienie. Z przeprowadzonego doświadczenia uczniowie powinni sporządzić sprawozdanie. Należy poinstruować uczniów, w jaki sposób. Schemat sprawozdania mógłby wyglądać tak: 1. Podaj imię i nazwisko, klasę i datę wykonania ćwiczenia oraz jego temat. 2. Wymień materiały użyte w doświadczeniu oraz opisz czynności, które wykonałeś w czasie przygotowania i przebiegu doświadczenia. 3. Przedstaw przebieg doświadczenia za pomocą schematycznych rysunków i ich opis. 4. Zapisz wyniki pomiarów, obserwacji i spostrzeżeń lub opis zjawiska, obliczenia. 5. Zapisz wnioski wysnute z doświadczenia, wyjaśnienie badanego zjawiska. Ocena doświadczalnego zadania domowego odbywa się na podstawie sprawozdania. Należy wziąć pod uwagę między innymi: - wnikliwość przeprowadzonej obserwacji - celność wniosków (uwzględniając wiek rozwojowy ucznia oraz zasób wiedzy zdobytej na lekcji) - pomysłowość przy wykonywaniu doświadczeń - rzetelność wykonania doświadczeń - ustosunkowanie się ucznia do wszystkich punktów schematu sprawozdania - staranność wykonania sprawozdania Propozycje doświadczeń do wykonania przez ucznia w domu dla poszczególnych działów. Dział: Jak opisujemy ruch? 1) Temat: Z jaką szybkością średnią poruszają się różne pojazdy? Materiały: zegarek z sekundnikiem 1. Oszacuj odległość widocznej z okna drogi np. między dwoma słupami. Pomiaru tego można dokonać za pomocą kroków. 2. Zmierz czas przejazdu kilku pojazdów np. samochodu, roweru, autobusu, samochodu ciężarowego. 3. Oblicz średnią szybkość pojazdów i wyraź ją w km/h i m/s. Sporządź tabelę, w której umieścisz dane pomiarowe. 4. Zastanów się nad dokładnością przeprowadzonych pomiarów. 5. Sporządź sprawozdanie wg schematu sprawozdań. 2) Temat: Ruch zmienny - jednostajnie przyspieszony prostoliniowy. Materiały: dwa sznurki długości 2,5m, nakrętki od słoików lub duże guziki (10 sztuk) 1. Do każdego ze sznurków przywiąż 5 nakrętek (guzików). Do jednego tak, aby znajdowały się w jednakowych odległościach od siebie, a do drugiego tak, aby odległości między nimi miały się jak 1:3:5:7. 2. Wejdź na stół i puść na podłogę jeden sznurek a potem drugi. Wsłuchaj się w odgłosy, jakie wydają nakrętki (guziki), uderzając w podłogę. Czy słyszysz je w jednakowych odstępach czasu? 3. Jaki wniosek można wysnuć z przeprowadzonego doświadczenia. 3) Temat: Spadek swobodny. Materiały: plastikowa butelka, woda 1. W butelce wykonaj blisko dna mały otworek średnicy około 2mm. 2. Zastanów się jak będzie wypływała woda z butelki, gdy będziesz ją trzymał na wysokości głowy i jak zmieni się wypływ wody, jeżeli butelkę puścisz swobodnie. Zapisz swoje przypuszczenia a następnie sprawdź doświadczalnie. 3. Jak wyjaśnisz przebieg tego doświadczenia. Dział: Siły w przyrodzie. 1) Temat: Bezwładność ciał. Materiały: dwa jajka - surowe i ugotowano na twardo 1. Połóż dwa jajka na stole i wpraw je w ruch obrotowy. 2. Zatrzymaj jajka na chwilę i natychmiast cofnij rękę. 3. Co zaobserwowałeś? 4. Opisz różnice w ruchu obu jajek. Czy można stosować ten sposób do rozpoznawania, które jajko jest surowe a które ugotowane? 2) Temat: Swobodny spadek a opory ruchu. Materiały: moneta, papier, nożyczki 1. Przyłóż monetę do kartki papieru i wytnij z niej krążek wielkości monety. 2. Obserwuj, jak spadają moneta i krążek, gdy: - spadają obok siebie - krążek papierowy jest ułożony pod monetą - krążek papierowy jest ułożony nad monetą 3. Wyjaśnij zaobserwowane efekty. 3) Temat: Warunek równowagi - siła wypadkowa. Materiały: ciężka książka, sznurek, obciążniki (np. kamienie) 1. Obwiąż książkę sznurkiem i przyczep do niego dwa dość długie sznurki obciążone na końcu jakimś ciężarem. 2. Umieść książkę na stole a ciężarki niech zwisają na sznurkach. 3. Co można zaobserwować przy zmianie kąta między kierunkami obciążonych sznurków? 4. Kiedy siła wypadkowa działająca na książkę jest największa? Od czego to zależy? 5. Kiedy siła wypadkowa działająca na książkę jest najmniejsza? Od czego to zależy? Dział: Wyruszamy w Kosmos 1) Temat: Ruch po okręgu. Materiały: mała kulka, szklanka 1. Narysuj od szklanki okrąg. 2. Połóż na stole kulkę i nakryj ją szklanką odwróconą do góry dnem. 3. Poruszając odpowiednio szklanką, wpraw kulkę w ruch po okręgu. 4. Zatrzymaj szklankę. Co zaobserwowałeś? 5. Ponownie wpraw kulkę w ruch i szybkim ruchem unieś szklankę. Jak porusza się teraz kulka? 6. Jaki kierunek w stosunku do okręgu ma wektor prędkości kulki? Wykonaj rysunek, zaznaczając zwrot i kierunek wektora prędkości. 2) Temat: Siła dośrodkowa i przyspieszenie dośrodkowe. Materiały: dwie kwadratowe deseczki z przymocowanymi w rogach sznurkami długości około 40cm, złączonymi razem w jeden uchwyt, jedna deseczka o gładkiej powierzchni, druga o chropowatej; plastikowy kubek, mały klocek, mała gumowa piłeczka, woda 1. Rozbujaj deseczkę i wpraw ją w ruch po okręgu w płaszczyźnie pionowej. 2. Na deseczkę połóż kolejno piłeczkę, potem klocek. 3. Czynności powtórz z drugą deseczką. 4. Do kubka wlej wody do 1/3 jego wysokości. Kubek postaw na środku deseczki i wpraw ją w ruch po okręgu. 5. Zapisz swoje spostrzeżenia. 6. Jakie wnioski możesz wyciągnąć po przeprowadzeniu tego doświadczenia? Dział: Praca, moc i energia mechaniczna. 1) Temat: Praca a energia. Materiały: kubek po jogurcie, linijka, mała kulka 1. Z górnego brzegu kubka wytnij kwadrat o boku ok. 3cm. Odwróć kubek i połóż go na stole. 2. Przez wycięty otwór wprowadź do kubka linijkę z rowkiem w środku lub dwie linijki razem złączone (wówczas wycięty otwór w kubku musi być nieco większy). 3. Drugi koniec linijki oprzyj na leżącym na stole ołówku. 4. Po tak utworzonej pochylni puść małą kulkę. 5. Powtórz doświadczenie zmieniając podparcie pochylni na wyższe. 6. Wyjaśnij, co zauważyłeś? 2) Temat: Jak wielką mocą dysponuje człowiek? Materiały: zegarek z sekundnikiem, linijka, schody 1. Oblicz swój ciężar. 2. Zmierz wysokość jednego schodka. 3. Policz schodki na wybranym dystansie. Oblicz ich wysokość. 4. Pokonaj wyznaczony dystans idąc spokojnym krokiem, a potem biegnąc z maksymalną prędkością. Za każdym razem zmierz czas, jaki był ci do tego potrzebny. 5. Wyniki zapisz w tabeli. 6. Oblicz wykonaną przez siebie pracę. 7. Oblicz swoją moc, gdy pokonywałeś każdy z dystansów. 8. Sporządź sprawozdanie z doświadczenia. 3) Temat: Energia mechaniczna. Materiały: waga, miara krawiecka 1. Wyznacz, jaką część energii mechanicznej traci piłka przy odbiciu od podłogi. 4) Temat: Energia kinetyczna. Wyznacz energię kinetyczną jadącego ze stałą szybkością samochodu - zabawki z napędem sprężynowym. Jakie przyrządy będą ci do tego potrzebne? 5) Temat: Zasada zachowania energii mechanicznej. Materiały: dwie stalowe nakrętki lub inne niewielkie ciężarki, sznurek, taśma klejąca 1. Ciężarki zawieś na dwóch sznurkach jednakowej długości. 2. Takie wahadła przywiąż do sznurka przymocowanego za pomocą mocnej taśmy klejącej do futryny drzwi. 3. Wpraw w ruch jedno z wahadeł i obserwuj, co się dalej zdarzy. 4. Wyjaśnij obserwowane zjawisko korzystając z zasady zachowania energii. Dział: O drganiach i falach sprężystych. 1) Temat: Od czego zależy okres drgań wahadła? Materiały: masywny guzik lub obciążnik, zegarek z sekundnikiem, nitka 1. Zawieś na nitce o długości 2m obciążnik i zmierz za pomocą zegarka z sekundnikiem okres drgań tak otrzymanego wahadła. Aby zwiększyć dokładność pomiaru - zmierz czas 10 pełnych wahnięć i podziel przez 10. 2. Skróć nić 2, 4, 9 razy i wyznacz, jak poprzednio okresy drgań. 3. Przedstaw wyniki w tabelce. 4. Jaką prawidłowość zauważyłeś? 2) Temat: Najprostszy telefon czyli jak rozchodzi się dźwięk. Materiały: dwie szufladki z pudełek od zapałek, mocna nić, zapałki 1. W dnach szufladek zrób na środku małe otwory. 2. Oba końce długiej nici przewlecz przez dziurki i przywiąż do nich zapałki. 3. Ustaw się z kolegą w takiej odległości, aby nitka była napięta. 4. Mów szeptem do kolegi, który powinien dobrze cię słyszeć. (w czasie rozmowy nie dotykaj napiętej nici) 5. Wyjaśnij zasadę działania zbudowanego przez siebie telefonu. Dział: Właściwości materii. Przemiany materii w zjawiskach cieplnych. 1) Temat: Gęstość ciała a masa cząsteczki. Materiały: 2 pudełka od zapałek, piasek, sól, cukier, proszek, mąka, kasza, waga (Jeśli nie masz wagi, możesz ją skonstruować z noża, linijki i plasteliny: zamocuj nóż ostrzem do góry za pomocą plasteliny na stole, na nożu ustaw linijkę tak, aby była w równowadze. Pod końce linijki podstaw pudełka od zapałek.) 1. Wyciągnięte szufladki pudełek od zapałek napełnij całkowicie podanymi substancjami i porównaj ich masy, używając wagi. 2. Ustal kolejność badanych substancji wg wzrastającej masy. 3. Która substancja ma największą, a która najmniejszą gęstość? 4. Jakie wnioski nasuwają ci się po wykonaniu doświadczeń? Od czego zależy gęstość substancji? 2) Temat: Zjawisko dyfuzji. Materiały: ziemniak, kawałek nadmanganianu potasu 1. Przetnij surowy ziemniak na dwie części. W środku przecięcia umieść kawałek nadmanganianu potasu i połącz obie połówki. Po pewnym czasie rozdziel je. 2. Co zaobserwowałeś? Wyjaśnij, dlaczego. 3) Temat: Budowa materii. Materiały: butelka z wąską szyjką, woda sól, gumka 1. Do butelki wlej trochę wody i nasyp tyle soli, aby wypełniła 1/5 butelki. Wstrząśnij butelką, aby usunąć resztki powietrza. 2. Napełnij butelkę wodą do pełna i zamknij butelkę korkiem, zaznacz gumką na butelce poziom cieczy. 3. Wstrząsając butelką rozpuść sól. 4. Jaki jest teraz poziom wody w butelce? Jak wytłumaczyć zaobserwowane zjawisko? 4) Temat: Hodowla kryształów. Materiały: sól, woda, mały słoik, płaskie naczynie, kawałki węgla, cegły lub ceramiki bez szkliwa. 1. Do słoika nalej wody i rozpuść tyle soli, ile się da. 2. Otrzymany roztwór (bez osadu soli) wlej do płaskiego naczynia i umieść w nim kawałki węgla, cegły lub ceramiki bez szkliwa, tak aby wystawały ponad poziom cieczy. 3. Co zaobserwowałeś po kilku dniach? Wyjaśnij zaobserwowane zjawisko. 5) Temat: Ciepło właściwe. Stałość temperatury wrzenia. Materiały: torebka lub pudełko papierowe, woda 1. Do papierowego pudełka nalej wody i umieść pudełko nad płomieniem palnika kuchenki gazowej. Równomiernie ogrzewaj pudełko. Zachowaj ostrożność. 2. Czy można w ten sposób zagotować wodę? 3. Co zaobserwowałeś? Jak wytłumaczyć to zjawisko? Dział: W wodzie, na wodzie i w powietrzu. 1) Temat: Ciśnienie. Materiały: papier w kratkę 1. Znając masę swojego ciała, wyznacz ciśnienie, jakie wywierasz na podłogę, gdy stoisz na podłodze i gdy siedzisz na krześle. 2. Pole powierzchni stóp i nóg krzesła wyznacz za pomocą kartki papieru. 3. W którym przypadku ciśnienie jest większe? 2) Temat: Prawo Archimedesa. Materiały: jajko, słoik, sól, woda 1. Na dnie słoika z wodą umieść jajko. 2. Do wody dosypuj soli i delikatnie mieszaj. 3. Co się stanie z jajkiem? Wyjaśnij, dlaczego. 3) Temat: Prawo Archimedesa a gęstość substancji. Materiały: butelka z wąską szyjką, woda, długi ołówek 1. Butelkę wypełnij prawie do pełna wodą i wsuń do niej ołówek. 2. Zaznacz na ołówku głębokość zanurzenia. 3. Powtórz doświadczenie z innymi ciałami np. zasoloną wodą, mlekiem, octem, olejem. Co obserwujesz? 4. Znając gęstość wody oblicz gęstość pozostałych cieczy. Uwaga: Jeżeli np. ołówek w wodzie o gęstości 1g/cm3 zanurzy się na głębokość x, a w innej cieczy na głębokość y, to gęstość tej cieczy wynosi  = x/y g/cm3. Mierząc całkowitą długość ołówka i długość jej części zanurzonej w wodzie, można obliczyć gęstość ołówka. Dział: O elektryczności statycznej. 1) Temat: Elektryzowanie ciał I. Materiały: puszka po np. coca coli, kubek plastikowy 1. Do leżącej puszki zbliż naelektryzowany przez tarcie kubek plastikowy. Zaobserwuj, jak zachowuje się puszka. 2. Wyjaśnij zaobserwowane zjawisko. 2) Temat: Elektryzowanie ciał II. Materiały: elektroskop wykonany zgodnie z opisem przedstawionym w podręczniku str. 30. (Rozenbajgier, "Fizyka dla gimnazjum.", część III) 1. Jak za pomocą naelektryzowanego elektroskopu można sprawdzić, które ciała są przewodnikami ładunku, a które izolatorami? Zaproponuj odpowiednie doświadczenie i przeprowadź je, wykorzystując wykonany przez siebie elektroskop. 2. Jak można wytłumaczyć fakt, że wskazówka elektroskopu odchyli się o większy kąt, gdy naelektryzowany grzebień będziemy przesuwać wzdłuż po kulce elektroskopu, a nie tylko dotykać kulki jednym jej końcem? Dział: O prądzie elektrycznym. 1) Temat: Opór elektryczny. Prawo Ohma. Materiały: bateria, przewód bez izolacji, żaróweczka z latarki, świeca 1. Środkową część przewody zwiń w spiralkę i połącz w obwód z baterią i żaróweczką. 2. Postaw pod spiralę palącą się świecę. 3. Co obserwujesz? Jak wyjaśnić to zjawisko? 2) Temat: Praca i moc prądu elektrycznego. 1. Odczytaj dwa razy w odstępie 2 dni wskazania licznika energii elektrycznej, zużytej w swoim domu. 2. Na podstawie tych odczytów oblicz wartość zużytej w ciągu 2 dni energii elektrycznej. 3. Oblicz koszt zużycia energii, odczytując z rachunku za energię elektryczną koszt 1 kWh. 4. Oszacuj koszt zużycia energii elektrycznej w twoim mieszkaniu w ciągu 1 miesiąca. 5. Jak można zmniejszyć ilość zużytej energii elektrycznej w domu? 6. Które z domowych urządzeń elektrycznych są najbardziej kosztowne w eksploatacji? Dział: O zjawiskach magnetycznych. 1) Temat: Elektromagnetyzm. 1. Wybierz materiały, które pozwolą ci szybko zebrać rozsypane szpilki: młotek, długi przewodnik z izolacją, bateria 4,5V, żaróweczka, nitka, gwóźdź. 2. Sprawdź doświadczalnie wybrany sposób. 3. Wyjaśnij obserwowane zjawisko. 2) Temat: Bieguny magnetyczne magnesu. 1. Na magnesie zawieś w różnych miejscach szpilki. 2. Policz, ile szpilek przylgnęło na jednym i na drugim końcu, ile w połowie ramienia, a ile w środku namagnesowanego pręta. 3. Po zanotowaniu obserwacji wyciągnij wnioski. 3) Temat: Prądnica. 1. Zbadaj, od czego zależy jasność świecenia żarówki w układzie oświetleniowym roweru. 2. Kiedy żarówka zaczyna świecić? 3. Z czego składa się ten układ oświetleniowy? Dział: Optyka czyli nauka o światle. 1) Temat: Otrzymywanie obrazów w zwierciadle płaskim. Materiały: dwa lusterka prostokątne, plaster, świeca 1. Sklej plastrem dwa prostokątne lusterka wzdłuż dłuższych krawędzi. 2. Umieść płonącą świecę między zwierciadłami. Zaobserwuj powstałe obrazy świecy. 3. Zmieniaj kąt między zwierciadłami. Od czego zależy liczba otrzymanych obrazów? 4. Dla chętnych: Wykreśl graficznie obraz otrzymany dla 90O. 2) Temat: Rozszczepienie światła białego. Materiały: miska, woda, lustro 1. Ustaw lustro w dużym naczyniu z wodą naprzeciw okna tak, aby padały na nie promienie słońca. 2. Dobierz położenie naczynia i lustra tak, aby uzyskać obraz odbitego światła. Następnie delikatnie zmieniaj kąt nachylenia lustra. 3. Co obserwujesz? Jak to wytłumaczyć. 3) Temat: Rozchodzenie się światła. Materiały: tektura, kalka techniczna (papier śniadaniowy), świeca 1. Wykonaj z tektury rurkę o średnicy około5 - 10cm i długości 30cm. 2. Jeden otwór zaklej tekturą i w środku wykonaj niewielki otworek. Drugi otwór przykryj kalką techniczną, która będzie pełnić rolę ekranu. 3. W zaciemnionym pomieszczeniu przez otworkiem umieść zapaloną świecę. Co obserwujesz na ekranie? 4. Narysuj bieg promieni światła. Jak wyjaśnić to zjawisko? 4) Temat: Załamanie światła I. Materiały: moneta, filiżanka, woda 1. Połóż monetę na dnie filiżanki. 2. Odejdź od niej na taką odległość, aby monetę zasłonił ci brzeg filiżanki. 3. Poproś drugą osobę, by ostrożnie napełniła filiżankę wodą. 4. Co widzisz? Wyjaśnij zaobserwowane zjawisko. 5) Temat: Załamanie światła II. Materiały: garnek z wodą, spodek, moneta 1. Na dno garnka z wodą połóż spodek. 2. Spróbuj wrzucić monetę do wody tak, żeby wpadła na spodek. 3. Dlaczego nie jest to łatwe? Jak celować, aby się udało? Literatura: - "Zadania z fizyki dla szkoły podstawowej." H. Kaczorek, Z. Słówko, WSiP Warszawa 1990 - "Fizyka i my" R. Sosiński - WSiP Warszawa 1976 - "Klub Młodego Odkrywcy - scenariusze zajęć" Janusz Laska, Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe - "Ciekawa fizyka - dziennik badawczy" J. Poznańska, M. Rowińska, E. Zając, WSiP Warszawa 2003 - "Fizyka dla gimnazjum - zeszyt przedmiotowo - ćwiczeniowy" M. Rozenbajgier, R. Rozenbajgier, ZamKor, Kraków 2001 - "Zadania doświadczalne z fizyki - kurs podstawowy." G. Antipin, WsiP, Warszawa 1986 - "Między zabawą a fizyką" Ż. K. Kostić, WNT Warszawa 1963 Opracowanie: Elżbieta Lenik Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione. Dobra dziecięca zabawa charakteryzuje się tym, że dziecko jednocześnie bawi się i zdobywa przydatną w życiu wiedzę i umiejętności. Dobre miejsce do zabawy to nie tylko profesjonalnie urządzony plac czy kącik zabaw, ale także miejsce o zupełnie innym przeznaczeniu, np. kuchnia czy warsztat taty – pod warunkiem, że pieczę nad bawiącymi się dziećmi będzie sprawowała odpowiedzialna osoba dorosła. Dobre zabawki i akcesoria do dziecięcych zabaw to nie tylko klocki lego, drogie materiały plastyczne czy zestawy elektronicznych gier rozwijających logiczne myślenie, ale też różnego rodzaju naczynia kuchenne, pojemniki, produkty spożywcze, woda, piasek, itp. Warto od czasu do czasu wprowadzić dziecko w świat, w którym za pomocą prostych środków i przedmiotów samo zbuduje swój warsztat, laboratorium, skonstruuje ciekawe urządzenie własnego pomysłu i odkryje to, co dawno już zostało odkryte, tyle że przez kogoś innego… A w związku z tym, że październik jest miesiącem oszczędzania, niech młodzi badacze otaczającego świata dokonają jeszcze jednego, bardzo ważnego odkrycia związanego z oszczędzaniem: oszczędnie – to wcale nie znaczy skąpo, skromnie, gorzej, mniej ciekawie. Wręcz odwrotnie: żyć oszczędnie – to znaczy mądrze, ekologicznie, twórczo itp. I ta umiejętność powinna być nawykiem w codziennym życiu każdego człowieka! POLECAMY Zamieszczone niżej propozycje eksperymentów mają na celu zarówno ukazanie atrakcyjnych zabaw w nietypowych do tego celu miejscach, jak i kształtowanie u dzieci naukowego poglądu na otaczający świat połączone z oszczędnym gospodarowaniem zasobami. Brejowata „paćka” – dziwaczna mieszanina (eksperyment można przeprowadzić w Kąciku Odkrywcy lub w domowej kuchni – np. z rodzicami) Co to jest „paćka” i dlaczego ta mieszanina jest dziwaczna? „Paćka” to mieszanina nadająca się do chlapania, mieszania, rzucania, uderzania. Dlaczego jest dziwaczna? Dlatego, że w niektórych sytuacjach zachowuje się jak ciecz, a w innych – jak ciało stałe. Przyrządzenie „paćki” jest proste i tanie, a zabawy i wiedzy będzie co niemiara. Należy przygotować: 1½ szklanki skrobi kukurydzianej lub ziemniaczanej, 1 szklankę wody, miskę, łyżkę. Mąkę wsypać do miski, wlać wodę i starannie zamieszać – tak, aby powstała gładka, jednolita konsystencja. Jeśli się okaże, że mieszanina jest zbyt gęsta, należy dodać trochę wody i znów starannie wymieszać. Mieszanina jest gotowa, gdy udaje się wolno poruszać zanurzonymi w niej palcami. Kolejnym krokiem będzie sprawdzanie właściwości otrzymanej mieszaniny. Mali odkrywcy wykonują następujące czynności: zanurzają w mieszaninie ręce, a potem szybko je wyciągają, uderzają pięściami w otrzymaną mieszaninę, lepią z mieszaniny kulki i obserwują, co się z nimi stanie, gdy przestaną poruszać rękami. Co się okaże? Gdy dziecko próbuje szybko wyjąć z mieszaniny rękę, mieszanina ta wraz z miską wędruje do góry! Gdy wyjmuje rękę powoli, miska z mieszaniną pozostaje na miejscu. Podczas uderzenia w mieszaninę pięścią dziecko ma wrażenie, że uderza w coś bardzo twardego. Ulepienie kulki nie sprawia trudności, ale wystarczy, że czynność lepienia zostanie przerwana i... kulka zacznie rozpływać się w oczach! Jak wyjaśnić dzieciom to niesamowite zachowanie mieszaniny? Należy zacząć od wyjaśnienia, czym jest ta niezwykła mieszanina. Otóż mieszanie skrobi z wodą to nic innego jak otrzymywanie zawiesiny. Gotową zawiesinę stanowią cząsteczki skrobi równomiernie rozmieszczonymi między cząsteczkami wody. Gdy poruszamy tą mieszaniną powoli, cząstki skrobi zachowują swoje równomierne rozmieszczenie i tym samym mieszanina zachowuje się jak ciecz. Szybki ruch powoduje zbliżanie się cząstek skrobi i zlepianie – to dlatego mieszanina „ciągnie się” za ręką. Gdy „paćką” poruszamy gwałtownie (rzucamy, uderzamy w nią), wówczas naruszamy równomierne rozmieszczenie skrobi. Następuje zbliżanie się tych cząstek, co odczuwamy jako gwałtowne twardnienie mieszaniny. „Paćka” w tych sytuacjach zachowuje się jak ciało stałe. Podczas lepienia z mieszaniny kulek następuje nietrwałe sklejanie się cząstek skrobi. Wystarczy, że czynność zostanie przerwana, cząstki skrobi wracają na swoje miejsce, a kulki „rozpływają się” w mgnieniu oka. W tej sytuacji mieszanina zachowuje się jak ciecz. Mieszaniny tego typu nazywane są „nienewtonowskimi”. Są one odstępstwem od reguły odkrytej przez Isaaca Newtona, w myśl której lepkość substancji nie zależy od siły, jaka na nie działa. A to ciekawe… Przykładem „cieczy nienewtonowskiej”, którą możemy znaleźć w domowej kuchni, jest ketchup. Tyle, że ta akurat mieszanina zachowuje się odwrotnie niż mieszanina skrobi z wodą. Pod wpływem działającej na ketchup siły jego lepkość maleje – to dlatego ketchup wylewa się z otwartej butelki tylko pod wpływem dość silnego potrząsania. Kapryśne jabłko (eksperyment do przeprowadzenia w szkolnej świetlicy, domowej kuchni, w szkolnym ogrodzie albo w sadzie) Dlaczego kapryśne? Dlatego, że raz tonie w wodzie, a innym razem nie. Co jest tego powodem? Odpowiedź uzyskają odkrywcy po przeprowadzeniu bardzo prostego eksperymentu. Należy przygotować: dość duży słój z ciepłą wodą (w ciepłej wodzie rozpuści się więcej soli), jabłko, sól, talerzyk, łyżkę. Do słoja z ciepłą wodą włożyć jabłko i obserwować, co się z nim stanie. Następnie wyjąć jabłko i odłożyć na talerzyk, zaś do tego samego słoja z wodą wsypywać sól i mieszać, aż się rozpuści. Gdy sól przestanie się rozpuszczać, włożyć do roztworu poprzednio użyte jabłko i obserwować, co stanie się z nim tym razem. Co się okaże? Jabłko włożone do słoja z nieosoloną wodą opadnie na dno. To samo jabłko włożone do roztworu wody z dużą ilością soli będzie unosiło się na powierzchni płynu. Jak to wyjaśnić? Zwykła woda ma mniejszą gęstość niż jabłko i dlatego owoc w niej zanurzony opada na dno. Zaś nasycony wodny roztwór soli ma większą gęstość niż jabłko – dlatego włożony do niego owoc unosi się na powierzchni. Niezwykła tajemnica zwykłej gruszki (eksperyment do wykonania w dowolnym pomieszczeniu lub w sadzie) Czy można wrzucić gruszkę do słoja, nie dotykając owocu ani przedmiotu, na którym leży? Można, wykorzystując prawa nauki zwanej fizyką. W celu przeprowadzenia eksperymentu należy przygotować: dość dużą gruszkę (może też być inny owoc), sztywną kartkę papieru lub pocztówkę, pokrywkę pudełka od zapałek, średniej wielkości słój. Na otwartym słoju ułożyć kartkę papieru, na niej ustawić pokrywkę pudełka od zapałek, a na pudełku ułożyć gruszkę. Gdy już wszystko zostanie ułożone, zdecydowanym ruchem należy pociągnąć za kartkę papieru w celu jej wyjęcia. Co się stanie z gruszką i pokrywką od zapałek? Gruszka wpadnie do słoja, zaś pokrywka upadnie poza słojem. Jak to się stało, że gruszka wpadła do słoja, a pokrywka nie? To się stało za sprawą niewidocznej siły, zwanej przez fizyków „siłą bezwładności”. Bezwładność przedmiotów polega na tym, że albo usiłują one pozostać w bezruchu, albo nadal się poruszać, jeśli już są w ruchu. Siła bezwładności jest tym większa, im cięższy jest przedmiot, z którym mamy do czynienia. Gruszka wpadła do słoja dlatego, że jest ciężka w stosunku do pokrywki od zapałek. Inaczej mówiąc – duża siła bezwładności powstrzymała ją od ruchu upadku poza słój. Zaś pokrywka pudełka od zapałek ma małą siłę bezwładności i dlatego łatwo uległa przemieszczeniu poza naczynie. Czy zwykły sznurek może przekazywac energię? (wspaniała zabawa jesienna – w Kąciku Odkrywcy, w kuchni, w sadzie lub w parku) O tym, że energia może być przekazywana za pomocą metalowych przewodów, wie każde dziecko. Ale czy da się to zrobić za pomocą zwykłego sznurka? Okazuje się, że tak – i trzeba pokazać dzieciom, na czym to polega. Należy przygotować: 2 krzesła, 3 jabłka podobnej wielkości (z ogonkami), ok. 3 m niezbyt cienkiego sznurka, nóż. Ustawić krzesła oparciami do siebie w odległości ok. 1 metra. Sznurek pociąć na 4 kawałki o długościach: 1,5 m, 60 cm, 60 cm, 30 cm. Oparcia krzeseł połączyć najdłuższym kawałkiem sznurka. Do ogonków jabłek przymocować pozostałe sznurki – zawiesić je w równych odległościach na sznurku łączącym krzesła w taki sposób, aby jabłko z najkrótszym sznurkiem znalazło się pośrodku. Pociągnąć do siebie jedno z jabłek wiszących na dłuższym sznurku i delikatnie puścić. Obserwować, co się stanie z tym i dwoma pozostałymi owocami. Co się okaże? Wprawione w ruch jabłko początkowo będzie wahało się mocno, a potem coraz słabiej. Zawieszone na środkowym – najkrótszym sznurku jabłko także zacznie delikatnie się poruszać. Zaś trzecie jabłko zacznie wahać się najpierw delikatnie, a potem tym mocniej, im słabiej będzie wahało się pierwsze jabłko. Po chwili sytuacja się odwróci: coraz mocniej będzie wahało się pierwsze jabłko, delikatnie – drugie i coraz słabiej – trzecie. Na czym polega ten zabawny eksperyment? Na wymianie energii za pomocą… sznurka! Otóż jabłko pierwsze i trzecie (zawieszone na jednakowej długości sznurkach) pełniły rolę bliźniaczych wahadeł. Połączone ze sobą sznurkiem przywiązanym do krzeseł nawzajem przekazywały sobie energię. Fizycy powiedzieliby, że wystąpiło tu zjawisko rezonansu mechanicznego. A co z trzecim jabłkiem? Zawieszone na najkrótszym sznurku poruszało się inaczej niż dwa pozostałe jabłka, więc z tego powodu w niewielkim stopniu uczestniczyło w wymianie energii. Praktyczna wskazówka: jeśli zamiast w Kąciku Odkrywcy lub w domowej kuchni zabawę przeprowadzimy w... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 10 wydań magazynu "Życie Szkoły" Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online Możliwość pobrania materiałów dodatkowych ...i wiele więcej! Sprawdź Doświadczenia na chemię: i woda wrząca z przyczepionym sznurkiem zawieszonym w okręgu słoika wciągu 3 dni mają się pojawić kryształki. z markera włożony do octu zmieni kolor. Do każdego: temat, problem badawczy, hipoteza, odczynniki (przedmioty używane), czynności, obserwacje, wniosek ;) Odpowiedzi Krecik94 odpowiedział(a) o 19:40 na kredce obwijasz nitkę zostawiasz parę centymetrów na środku żeby mógł zwisa..do szklanki wlewasz 1/2 wody i do tej 1/2 wody wsypujesz sól najlepiej ze 4 łyżki...na szklankę kładziesz ta kredkę tak aby sznurek był zamoczony w wodzie...potem czekasz kilka dni na efekt...na sznurku powinna osadzi się sól :P:P:P blocked odpowiedział(a) o 19:48 To tak:Do słoika wsypójesz sol i wodę, ta sól się rrozzpuści(mieszaj,a ż się rozpuści;)). Potem włoż sznureczek,który zawiązany jest na jakims patyku,a patyk położ na górze słoika^^- nieumiem dokładnie wyjasnić ;DNo i dzień,podniu czekaj i się zrobi kryształ :) Zaraz inaczej Ci napisze,byś bardziej zrozumial;) blocked odpowiedział(a) o 19:50 Najpierw należy przygotować roztwór nasycony soli kuchennej. W tym celu dobrze jest użyć gorącej wody, co pomoże w szybkim rozpuszczeniu się soli. Wlewamy ok. 2/3 - 3/4 wody do słoika, dosypujemy sól i mieszamy do jej rozpuszczenia. Jeśli sól się rozpuszcza to znów jej dosypujemy i mieszamy. Robimy tak aż do momentu gdy w wodzie nie będzie chciało rozpuścić się więcej soli. Taki roztwór to roztwór nasycony. Tera należy zawiązać kawałek kosmatej włóczki na patyczku np. na ołówku. Najlepiej by włóczka miała długość kończącą się tuż nad dnem słoika po położeniu ołówka na górę słoika. Odstawiamy słoik w miejsce, w którym nikt nie będzie go dotykał przez cały okres ruch burzy strukturę krystalizującej się soli i jeśli będziemy ciągle ruszać słoikiem bądź sznurkiem, zamiast kryształków wyjdzie nam zwykły osad. Dobrze jest by słoik stał w miejscu nie narażającym go na szybkie parowanie, gdyż woda odparuje zbyt szybko i kryształki nie zdążą się trwa ok. 2-3 tyg. w zależności od temperatury otoczenia. W tym czasie powinny nam zrobić się bardzo ładne kryształki. blocked odpowiedział(a) o 19:48 Powstana prawdziwe kryształy ;DBłyszczacee itd :p ;)Dostałam trzy 6 za to ;P można jeszcze do tej wody dodać np. atrament z pióra , albo dolać soku i wtedy kryształki bd. kolorowe :) no ale sznurek sie nie zatapia Ja też mam takie zadanie na przyrode. Robię wszystko tak jak trzeba. Nie ruszam ani szklanką, ani nitką a i tak na górze robi się bula. Pomocy. Potrzebujemy:wrzątek,szklankę,sól,patyczek,nitkę oraz obciążenie nitki szklanki wlewamy ok 10 łyżeczek soli i mieszamy do rozpuszczenia patyczka przywiązujemy po środku nitkę końcu nitki przywiązujemy obciążenie np. nakrętkę (aby nitka była naciągnięta)5. wsadzamy nitkę z patyczkiem do środka do uzyskania kryształków kilka dni. Uważasz, że znasz lepszą odpowiedź? lub

doświadczenie z solą i sznurkiem